Chủ Đề các bài đọc Bài 1: Xh 3:1-8.13-15; Bài 2: 1 Cor 10:1-6.10-12; Tin Mừng: Lc 13:1-9

Các bài đọc Chúa nhật 3 Mùa Chay phác họa cho chúng ta đôi nét về Thiên Chúa của Kitô giáo.

Trong bài đọc 1, Thiên Chúa tự mạc khải mình là Đấng Hiện Hữu qua hình ảnh ngọn lửa bốc cháy mà không tàn lụi.

Bài đọc 2 cho thấy Thiên Chúa trong Kitô giáo còn là Thiên Chúa quan phòng đã dùng lịch sử dân Israen làm bài học răn dạy chúng ta để ai tưởng mình đang đứng vững thì hãy coi chừng kẻo ngã.

Bài Tin Mừng lại trình bày hình ảnh một vị Thiên Chúa nhân ái khao khát và chờ đợi tội nhân trở về trước khi Ngài thi hành công lý.

Sứ Điệp niềm tin

Thiên Chúa, ngọn lửa cháy mà không lụi tàn.

Theo tâm thức của người xưa, lửa là biểu tượng quyền lực và sức mạnh thần linh. Trong Cựu Ước, lửa cũng là biểu tượng sự hiện diện của Thiên Chúa trong công cuộc tạo thành ( mặt trời, tia nắng…) và trong dòng lịch sử các dân tộc. Thiên Chúa là Đấng vĩnh cửu nên ngọn lửa, chỉ sự hiện diện và quyền lực của Ngài, không thể tàn lụi. Đây là một cách diễn tả Thiên Chúa luôn luôn gần gũi với Môsê và với con cháu Israen. Sự hiện diện đầy quyền năng của Thiên Chúa giữa dân Người đạt đến mức hoàn hảo khi chính Ngôi Lời Thiên Chúa nhập thể trong cung lòng Đức Maria và làm người giống như ta mọi đàng, chỉ trừ tội lỗi. Trong cuộc đời công khai, Đức Giêsu sẽ nói: Ta đem lửa đến thế gian và Ta ước mong sao cho lửa ấy bùng cháy lên. Lửa ấy chính là Thiên Chúa trong tiếp cận nhiệm mầu với con người; ngọn lửa cháy như ngọn cờ giương cao giữa nơi tâm điểm của lịch sử nhân loại và của cuộc sống mỗi người.

Thiên Chúa xác định Ngài là Đấng Hiện Hữu.

Giavê phán cùng Môsê: “Ngươi nói với con cái Israen thế này, Đấng Hiện Hữu sai tôi đến với anh em”. Ngọn lửa của Thiên Chúa không mang tính hủy diệt nhưng như là bạn hữu, là ân nhân và là chỗ tin cậy của dân. Theo văn mạch, lối giải thích hiện sinh về tên Thiên Chúa mạc khải cho Môisê vẫn thích hợp hơn tuy không loại trừ khả năng giải thích theo bản thể. Cũng giống như Môsê đã nói với dân Israen ở Ai cập, “Thiên Chúa đã sai tôi đến với anh em, nơi Ngài anh em tin tuởng chắc chắn vì chính Ngài sẽ giải phóng anh em.” Hoàn cảnh có thể là vô vọng không chỉ riêng cho dân Israen ở Ai cập mà còn cho người Do thái qua nhiều thời đại lịch sử của họ cũng như cho các kitô hữu trong 20 thế kỷ vừa qua. Hoàn toàn không có tương lai, không có hy vọng. Ai sẽ cứu thoát chúng ta khỏi tình trạng tội lỗi này? Thiên Chúa sẽ lập lại và sẽ tiếp tục lập lại cùng những lời ta nghe trong bài đọc 1: “Ta là Đấng hiện hữu. Đây là điều ngươi đi nói cho con dân Israen, “Đấng Hiện Hữu sai tôi đến với anh em. Tín thác chắn chắn vào những lời này của Chúa sẽ luôn luôn làm đổi mới lịch sử của con người.

Một Thiên Chúa khát mong chúng ta sám hối.

Trước tiên, Môsê tự mình trở lại với Giavê và quay về Ai cập để giải phóng dân Israen theo ý Thiên Chúa. Trong bài Tin Mừng Đức Giêsu báo cho ta biết Thiên Chúa không ưa thích trừng phạt nhưng Ngài muốn lòng sám hối trở về nên những người Galilê bị sát hại trong đền thờ và mười tám người sống ở Giêrusalem bị tháp Siloe đè chết không phải là do Thiên Chúa trừng phạt, như bài Tin Mừng nhắc nhở, nếu ngươi không sám hối, ngươi sẽ bị hủy diệt.

Một Thiên Chúa nhẫn nhục, biết đợi chờ.

Thiên Chúa biết rõ lòng sám hối thật sự không phải là dễ dàng, và không thể xảy ra trong một sớm một chiều bởi vì Ngài biết tâm tư con người và biết phải chờ đợi như thế nào. Ngài cũng không vội vàng khi thấy có sự chân thành sẳn sàng trở về. Dụ ngôn cây vả mà Đức Giêsu kể trong Tin Mừng là niềm an ủi lớn lao cho những ai yếu đuối ít chịu nỗ lực trở về. Thiên Chúa không những chỉ biết chờ đợi mà Ngài còn hoạt động nơi lương tâm con người để đưa họ trở về và mang lại hoa trái. Liệu con người còn dám vô ơn với tình yêu vĩ đại như thế của Thiên Chúa? Là những kitô hữu chúng ta hãy nhớ rằng thời gian viên mãn sẽ đến cùng với Đức Kitô, như bài đọc 2 nhắc nhớ rằng sự nhẫn nại của Thiên Chúa cũng sẽ đến với sự viên mãn của thời gian. Liệu chúng ta có khước từ điều thánh Phaolô lưu ý không? Ôi lạy Chúa, xin giải thoát chúng con khỏi sự dữ này, sự dữ lớn nhất trong đời chúng con!

Gợi Ý Mục Vụ.

Biết đợi chờ như Thiên Chúa.

Sự thiếu kiên nhẫn để chờ giờ của Chúa thực hiện có lẽ là một tội lỗi lớn nơi người tông đồ, nơi người kitô hữu đạo đức cũng như nhà truyền giáo. Chẳng hạn một Cha xứ có thể cảm thấy thiếu kiên nhẫn khi đứng trước một số hoàn cảnh xảy ra trong xứ đạo: cha mẹ không muốn cho con cái rửa tội, nghi lễ rửa tội được xem có tính xã hội hơn là tôn giáo, các đôi nam nữ sống chung với nhau hoặc chỉ cưới nhau theo nghi thức ngoài đời, tình trạng giảm thiểu số sinh đáng kể, thiếu hiểu biết về giáo lý của người tín hữu, sự xuất hiện đầy sinh động và gây thiệt hại của những nhóm Chứng Nhân Giêhôva và các giáo phái tương tự, sự tan rã của các gia đình, chống đối một vài chân lý đức tin và luân lý… Làm sao tiếp tục duy trì được với những vấn nạn hàng ngày như thế trong đời sống của một Cha xứ. ? Trên hết, phải thấy rằng trong những vấn đề nêu trên cũng có những sự kiện an ủi cho chính xứ đạo, như sự trưởng thành và trách nhiệm hơn trong lòng tin, việc nảy sinh các nhóm sống đạo canh tân đầy triển vọng, sự hiện diện tích cực của các nhóm và phong trào thuộc Giáo Hội, sự nâng đỡ cả tinh thần lẫn vật chất cho những ai đang có nhu cầu… Đó không phải là những tín hiệu rõ nét của niềm hy vọng sao? Chúng ta không được thất đảm vì những vấn nạn dù chúng có thực. Trước hết, chúng ta không được tiêu hao năng lực vào việc than van, thiếu kiên nhẫn, quay lại quá khứ…Chúng ta phải lập tức hành động, vâng, hành động và biết đợi chờ. Chúng ta làm với niềm tin và tình yêu, đó chính là phương cách hiệu quả cao cho việc đổi mới cuộc sống ngừơi khác. Phải biết kiên trì, chờ đợi, không hấp tấp. Chúa Giêsu nói, ai bền đỗ đến cùng, sẽ được cứu rỗi. Trong hy vọng, chúng ta tìm gặp ớn cứu độ cho chính mình và cho anh chị em.

Đừng ngưng việc rao giảng Thiên Chúa Kitô giáo.

Chỉ có một Thiên Chúa duy nhất, và chính đó là lý do tại sao Thiên Chúa của Kitô giáo chia sẻ một số đặc tính của Ngài nơi Đấng mà những người theo Do thái và Hồi giáo tin thờ. Tuy nhiên, cũng có một số điểm khác biệt mà chúng ta nên đề cập đến. Chúng ta phải nói với họ về một Thiên Chúa luôn hiện diện gần gũi con người, một Thiên Chúa nhân ái biết chờ đợi… và cũng phải nói về Thiên Chúa duy nhất đồng thời hiện hữu trong ba ngôi vị. Đó là là điểm khác biệt lớn nhất trong Kitô giáo. Hơn nữa, chúng ta còn phải nói về những vấn đề luân lý, những thay đổi trong tâm thức, về ý thức hệ chủ nghĩa tục hoá và tương đối. Nhưng, đó không phải là những điều quan trọng hơn nhiều để nói về Thiên Chúa hay sao? Kitô giáo không phải là một hệ thống luân lý có nơi tôn giáo; nhưng Kitô giáo, trước hết và trên hết, là một tôn giáo, một niềm tin mà từ đó xuất phát nền luân lý, cung cách sống cho mỗi cá nhân, cho thế giới và cho toàn xã hội. Như vậy, có thể khi nói về Thiên Chúa sống động và chân thực, chúng ta biến đổi lối sống và cách suy nghĩ của người thời nay. Chúng ta hãy chấp nhận những thách đố này để nói về Thiên Chúa cho người khác.

Lm. Phêrô Phạm Ngọc Lê

Chuyển dịch từ Homilies của Fr Antonio Izquierdo, LC.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

HÃY SÁM HỐI.

Mùa chay là mùa chuẩn bị cử hành Lễ Vượt Qua. Phụng vụ mùa chay giúp các tín hữu sống bí tích Thánh Tẩy và sám hối để trở về cùng Thiên Chúa.

Theo ý nghĩa đó, bài Tin Mừng hôm nay, mời gọi mỗi người chúng ta nhận biết ra tội lỗi của mình để trở về với Thiên Chúa.

Đức Giêsu đưa ra hai bài học song song rút ra từ hai biến cố bi đát đã xảy ra cách đó không lâu. Theo quan niệm thông thường của người Do Thái lúc bấy giờ, họ nghĩ về việc nhân quả như chúng ta thường nghĩ: “ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”. Hình phạt mà Thiên Chúa giáng xuống trên người bất hạnh là quả báo dành cho những người tội lỗi và những ai thoát nạn thì tự cho mình là người công chính. Đức Giêsu bác bỏ cái nhìn tiêu cực này và mở mắt cho họ thấy rõ các biến cố đó xảy ra là một lời cảnh cáo: Mọi người đều có tội, đều cần phải sám hối.

Sám hối là hành vi cao cả, nhận ra những yếu đuối của mình cần xin tha thứ, xin đền bù và xin sửa chữa. Sám hối biểu lộ tính cách đáng trân trọng nhất của con người, tôn vinh con người đưa con người lại gần với nhau trong sự hiệp nhất.

Một cậu bé nọ có tình rất xấu là rất hay nổi nóng. Một hôm, cha cậu bé đưa cho cậu một túi đinh rồi nói với cậu: “Mỗi khi con nổi nóng với ai đó thì hãy chạy ra sau nhà và đóng một cái đinh lên chiếc hàng rào gỗ”.

Ngày đầu tiên, cậu đã đóng tất cả 37 cái đinh lên hàng rào. Nhưng sau vài tuần, cậu bé đã tập kìm chế dần cơn giận của mình và số lượng đinh cậu đóng lên hàng rào ngày một ít đi. Cậu nhận thấy rằng kiềm chế cơn giận của mình dể hơn là phải đi đóng một cây đinh lên hàng rào.

Đến một ngày, cậu đã không nổi giận một lần nào suốt cả ngày. Cậu đến thưa với cha và ông bảo: “Tốt lắm, bây giờ nếu sau mỗi ngày mà con không hề nổi giận với ai dù chỉ một lần, con hãy nhổ một cây đinh ra khỏi hàng rào”.

Ngày lại ngày trôi qua, rồi cũng đến một hôm cậu bé đã vui mừng hãnh diện tìm cha mình báo rằng đã không còn một cái đinh nào trên hàng rào nữa. Cha cậu liền đến bên hàng rào. Ở đó, ông nhỏ nhẹ nói với cậu:

“Con đã làm rất tốt, nhưng con hãy nhìn những lổ đinh còn để lại trên hàng rào. Hàng rào đã không giống như xưa nữa rồi. Nếu con nói điều gì trong cơn giận dữ, những lời nói ấy cũng giống như những lổ đinh này, chúng để lại những vết thương rất khó lành trong lòng người khác. Cho dù sau đó con có nói xin lỗi bao nhiều lần đi nữa, vết thương đó vẫn còn lại mãi. Con hãy luôn nhớ: vết thương tinh thần còn đau đớn hơn cả những vết thương thể xác. Những người xung quanh ta, bạn bè ta là những viên đá quí. Họ giúp con cười và giúp con mọi chuyên. Họ nghe con than thở khi con gặp khó khăn, cổ vũ con và luôn sẵn sàng mở trái tim mình ra cho con. Hãy nhớ lấy lời cha…”

Những vết đinh còn lại trên hàng rào là những lỗi lầm để lại hậu quả. Nếu hậu quả ấy cứ còn mãi thì thật đáng buồn. Niềm vui Phục Sinh của Kitô Giáo khác hẳn với tất cả niềm tin khác là ở điểm : Thiên Chúa là Đấng hay quên, Người quên tất cả những gì chúng ta đã lỗi phạm và không những chỉ quên Người còn băng bó chữa lành cho mọi hư hỏng của con người sám hối, phục hồi lại những gì đã mất cho đẹp hơn xưa, như người cha mặc lại chiếc áo mới cho người con hư hỏng trở về. Không còn lại những lỗ đinh trên người tội lỗi mà họ còn thấy được niềm vui khôn tả bởi nhận ra được lòng Chúa yêu thương. Đó là niềm vui lớn nhất của ý nghĩa Phục Sinh.

Xin Chúa cho chúng ta nhận ra được lòng Chúa yêu thương qua thân phận yếu đuối của mình nhờ vào việc biết sám hối.

++++++++++++++++++++++++++++++

Nếu không sám hối thì sẽ chết hết

Khi ấy, có mấy người đến kể lại cho Đức Giêsu nghe chuyện những người Ga-li-lê bị tổng trấn Phi-la-tô giết, khiến máu đổ ra hòa lẫn với máu tế vật họ đang dâng. Đức Giêsu đáp lại rằng: "Các ông tưởng mấy người Ga-li-lê này phải chịu số phận đó vì họ tội lỗi hơn mọi người Ga-li-lê khác sao? Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết như vậy. Cũng như mười tám người kia bị thác Xi-lô-ác đổ xuống đè chết, các ông tưởng họ là những người mắc tội nặng hơn tất cả mọi người ở thành Giê-ru-sa-lem sao? Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không chịu sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết y như vậy".

Dụ ngôn cây vả không ra trái

Rồi Đức Giêsu kể dụ ngôn này: "Người kia có một cây vả trồng trong vườn nho mình. Bác ta ra cây tìm trái mà không thấy, nên bảo người làm vườn: "Anh coi, đã ba năm nay tôi ra cây vả này tìm trái, mà không thấy. Vậy anh chặt nó đi, để làm gì cho hại đất?". Nhưng người làm vườn đáp: "Thưa ông, xin cứ để nó lại năm nay nữa, tôi sẽ vun sới chung quanh, và bón phân cho nó. May ra sang năm nó có trái, nếu không thì ông sẽ chặt nó đi"".

Ngẫm :

Câu hỏi gợi ý :

1. Ta nghĩ gì về những người thình lình bị tai nạn, về những người xấu số hơn ta, có phải họ bị Chúa phạt vì tội lỗi của họ không?

2. Thiên Chúa có hài lòng khi ta nhận ra rằng mình đạo đức hay thánh thiện hơn người không? Tại sao?

Suy tư gợi ý :

1. Khi thấy ai bị tai nạn, đừng vội nghĩ họ bị Chúa phạt

Ngày xưa, khi thấy một người nào bị tai nạn khủng khiếp, người Do Thái thời ấy thường nghĩ rằng vì người ấy tội lỗi, nên bị Chúa phạt. Nhân xảy ra một vụ có nhiều người bị thảm sát, Đức Giê-su đã chỉnh lại quan niệm ấy. Theo Ngài, tất cả mọi người đều là người tội lỗi trước mặt Thiên Chúa, đều cần phải nhìn ra tội lỗi của mình và sám hối. Thánh Kinh có lời chép: "Không ai là người công chính, dẫu một người cũng không; chẳng ai có lương tri, chẳng ai tìm kiếm Thiên Chúa" (Cv 3,10-11; xem Tv 14,1-3). Vì thế, trước Thiên Chúa, đừng ai tự hào mình công chính hơn người khác. Thiên Chúa rất ghét sự tự hào này (xem Lc 18,9-17). Đồng thời không nên phán đoán về giá trị đạo đức của người khác, nhất là không bao giờ nên kết án người khác, vì chỉ một mình Thiên Chúa mới có khả năng xét đoán chính xác và được quyền kết án mà thôi. "Đừng xét đoán để khỏi bị kết án"

(Mt 7,1).Tốt nhất, khi thấy ai bị tai nạn, ta không nên cho rằng người đó tội lỗi, đáng bị Chúa phạt. Biết bao người hiền lành, thánh thiện bị Chúa thử thách và thánh hóa bằng nghịch cảnh, bằng những tai ương dồn dập. Thánh vịnh nói: "Người hiền đức gặp nhiều bước gian truân".Các Ki-tô hữu thời sơ khai, các thánh tử đạo… thường là những người hiền đức nhưng cuộc đời của họ nhiều khi gặp toàn nghịch cảnh, và có khi phải chết một cách thảm thiết, chẳng hạn rất nhiều Ki-tô hữu bị Nê-rô cho sư tử xé xác và bị thiêu sống tập thể. Chính thánh Tê-rê-xa A-vi-la cũng gặp rất nhiều thử thách, đến nỗi ngài phải than với Chúa: "Bây giờ con mới hiểu tại sao Chúa lại quá ít bạn như thế, vì Chúa thường đối xử với bạn thân thiết của Chúa như thế này đây!". Thật vậy, Chúa thương ai nhiều thì thường thử thách người đó nhiều bằng đau khổ, vì đau khổ có khả năng thánh hóa rất cao. Do đó, không thể cứ thấy ai lâm hoạn nạn là ta nghĩ họ vì tội lỗi nên bị Chúa phạt.

2. Hãy nhận ra lỗi của mình, đừng tự hào rằng mình đạo đức

Thiên Chúa muốn chúng ta tự xét lỗi và nhận ra lỗi của bản thân mình hơn là xét lỗi và thấy lỗi của người khác. Thấy lỗi của người khác mà không thấy lỗi mình chỉ khiến ta phát sinh lòng kiêu ngạo, tự mãn, khinh người. Còn nhận ra tội lỗi hay yếu đuối của mình, sẽ giúp ta khiêm nhường, nhất là cảm thông được những yếu đuối và tội lỗi của người khác. Nếu vì những yếu đuối hay vì một số tội lỗi ta đã phạm mà ta trở nên khiêm nhường và thông cảm với người khác hơn, thì những yếu đuối hay tội lỗi ấy đúng là những tội lỗi hồng phúc. Vì Thiên Chúa đánh giá một người tội lỗi mà khiêm nhượng còn cao hơn một kẻ thánh thiện mà kiêu ngạo. Hạng trước có thể lên thiên đàng, còn hạng sau thì không bao giờ. Lu-xi-phe ban đầu chắc hẳn thánh thiện hơn bất kỳ ai trong chúng ta, nhưng sự thánh thiện ấy trở thành vô giá trị khi đi đôi với tính kiêu ngạo và lòng tự hào. Tính kiêu ngạo phá hủy tất cả mọi nhân đức, mọi việc lành. Minh họa sau đây nói lên điều ấy:

Một người nổi tiếng đạo đức, sáng nào cũng dậy đi lễ và làm rất nhiều việc phúc đức khác, chỉ có điều đáng tiếc là ông ta tự hào rằng mình đạo đức hơn người vì đã làm được những việc tốt lành ấy. Một hôm, ông bị bệnh, và dự định sáng hôm sau sẽ không đi lễ. Nhưng sáng hôm sau, có người lạ mặt đến tận giường đánh thức ông dậy, bảo ông mau dậy đi lễ. Ông hỏi thì người ấy tự nhận mình là ma quỉ. Ông hỏi tại sao quỉ lại khuyến khích ông đi lễ thay vì theo lẽ thường là ngăn cản ông. Quỉ cho ông biết là cám dỗ ông đi lễ thì có lợi cho hỏa ngục hơn, và thiệt hại cho phần rỗi của ông hơn. Vì càng đi lễ nhiều thì ông càng tự hào mình đạo đức hơn người, và điều ấy làm cho ông bớt đẹp lòng Chúa hơn, thậm chí có thể làm ông trở thành đạo đức giả, làm gì cũng là để người khác ca tụng, nể phục. Đó là điều Chúa rất ghét.

Câu chuyện trên minh họa một sự thật, được Đức Giê-su nói đến trong dụ ngôn người thu thuế và người Pharisiêu lên đền thờ cầu nguyện (xem Lc 18,9-17). Người thu thuế tuy tội lỗi nhưng khiêm nhường thì làm Chúa hài lòng hơn người Pharisiêu tuy đạo đức nhưng lại tự kiêu.

3. Tinh thần khiêm nhường, sám hối

Qua bài Tin Mừng này, ta thấy Đức Giê-su muốn ta có tâm tình sám hối thường xuyên, nghĩa là luôn khiêm nhường, ý thức được tình trạng yếu đuối, mỏng dòn, và tội lỗi của mình trước mặt Thiên Chúa, để càng ngày càng cố gắng sống tốt đẹp hơn, mà vẫn luôn khiêm nhượng, không tự cho mình là hơn ai.

Thật vậy, trong cuộc đời ta, lúc nào ta cũng bị vướng vào một số khuyết điểm nào đó, khiến ta không bao giờ có thể tự hào mình hoàn toàn vô tội hay hoàn hảo, khiến ta luôn luôn có lý do để khiêm nhường, để sám hối trước mặt Chúa, để quyết tâm trở nên hoàn hảo hơn. Sự thánh thiện của ta không hệ tại tình trạng toàn hảo cho bằng tình trạng luôn luôn hướng về sự hoàn hảo đó, trong nhận thức rằng mình còn khiếm khuyết để rồi cố gắng hoàn hảo hơn nữa.

Nếu ta thật sự sống lý tưởng "nên hoàn hảo như Cha trên trời là Đấng hoàn hảo"(Mt 5,48), ta sẽ cảm thấy mình luôn luôn có lý do để sám hối, vì thấy mình còn xa mức đó lắm, vì thấy mình còn vướng nhiều khuyết điểm, tội lỗi, và còn phải sửa sai nhiều chuyện. Chính khi ta có tâm tình khiêm nhường sám hối như thế, không dám nghĩ rằng mình là thánh thiện, thì Cha trên trời lại đánh giá sự thánh thiện của ta rất cao. Ngược lại, chính khi ta tự hào mình là thánh thiện và cảm thấy không cần phải sám hối về điều gì, thì Ngài lại đánh giá sự thánh thiện của ta rất thấp. Mà chỉ có sự đánh giá của Ngài mới chân thực và có giá trị.

Thông thường, khi nghĩ tới sám hối, chúng ta chỉ nghĩ tới những hành vi sai trái, những tội lỗi ta đã phạm, và nhiều người trong chúng ta cảm thấy nghĩ hoài mà không thấy mình có lỗi gì, nghĩa là thấy mình vô tội, hoặc chỉ thấy mình có một vài khiếm khuyết nho nhỏ. Vì thế, ta cảm thấy không có nhu cầu phải sám hối, thậm chí còn nghĩ rằng mình đã thánh thiện lắm rồi, hoặc không mấy ai sống tốt lành được như mình. Nhưng nếu ta xét về những tội do thiếu sót, nghĩa là về những việc mà đáng lẽ ta phải làm nhưng ta đã không làm, thì người lành thánh tới đâu cũng khó tránh khỏi tội, nhất là về đức bác ái, là nhân đức bị Chúa xét tới nhiều nhất trong ngày phán xét.

Khi ta tự nhận ra mình còn nhiều thiếu sót, ta sẽ thấy mình luôn luôn cần phải cố gắng hơn nữa để tiến tới, nhờ đó ta sẽ tiến mãi. Nếu ta tự cho mình là công chính, thì đó là một ảo tưởng khiến ta tự mãn và đứng lại, không tiến tới nữa. Chính sự tự hào tự mãn ấy làm ta không đề phòng những cám dỗ, vì thế, ta có thể sa ngã bất cứ lúc nào. Vì trong thực tế, ta yếu đuối hơn ta tưởng rất nhiều, sự thánh thiện của ta mỏng dòn và bị lệ thuộc vào nhiều điều kiện thuận lợi ta đang có. Những điều kiện đó bị mất, có thể ta sẽ rơi vào tội lỗi ngay. Vì thế, bài đọc hai đã cảnh báo ta: "Ai tưởng mình đang đứng vững, thì hãy coi chừng kẻo ngã". Kinh nghiệm cho chúng ta thấy: có nhiều người đã từng nổi tiếng đạo đức hơn ta, thế mà nay đã sa ngã, bị thiên hạ liệt vào hạng người không tốt.

(NCK)

++++++++++++++++++

A. Hạt giống...

Ý chính của đoạn Tin Mừng này là kêu gọi sám hối:

- cc 1-5:người Do Thái thời Chúa Giêsu quen nghĩ "ác giả ác báo". Trước hai tai nạn đột ngột làm chết nhiều người, họ kết luận ngay rằng những nạn nhân ấy là "ác giả" cho nên bị "ác báo". Chúa Giêsu khuyên đừng hồ đồ suy đoán về người khác những mỗi người hãy coi các tai nạn đó là tiếng nhắc nhở hãy xét lại lương tâm mình để lo sám hối.

- cc 6-9: Qua dụ ngôn cây vả không sinh trái, Chúa Giêsu bảo mỗi người hãy tận dùng thời gian gia hạn mà Thiên Chúa đã ban cho mình để sớm lo sám hối.

B.... nẩy mầm.

1. "Hãy sám hối", đó là câu nói được khẩn thiết kêu gọi rất nhiều lần bởi Gioan Tiền hô, bởi Chúa Giêsu, bởi các tông đồ và bởi Giáo Hội. Tại sao? Vì con người luôn đi lệch đường. Sám hối là nhận ra mình đang lệch đường và mau mắn quay về đường chính.

2. "Tôi sẽ vun xới, bón phân cho nó. May ra sang năm nó có trái. Nếu không ông sẽ chặt nó đi". Hôm nay, tôi dám nói câu này với Chúa không?

3. Sau khi đánh tan một cuộc nổi loạn, nhà vua bắt những kẻ phản loạn về. Ông ra lệnh thắp lên một cây nến, rồi nói với họ: "Ai chịu đầu hàng và thề trung thành với ta thì sẽ được tha, bằng không sẽ bị giết Các ngươi hãy suy nghĩ. Khi cây nến tắt thì cuộc hành quyết sẽ bắt đầu". Thiên Chúa cũng đối xử với tội nhân như vậy: Ngài cho họ một thời gian gia hạn. Tuy nhiên có một khác biệt quan trọng: không ai biết cây nến của đời mình còn dài hay ngắn. (Tonne).

4. "Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu. Nhưng nếu các ông không sám hối, thì các ông cũng sẽ chết như vậy."

"Sám hối".Vâng, tôi đã hơn một lần sám hối, thế mà cuộc đời tôi vẫn thế. Và hôm nay Chúa lại mời gọi tôi sám hối, mời gọi tôi hãy làm cuộc cách mạng tận căn mà lấy Lời Chúa làm chuẩn mực, một cuộc cách mạng dựa trên nền tảng của tình yêu thương, không đố kỵ. không ghen ghét, để nơi con có được tình yêu mà Chúa đã đem đến nơi thế gian này.

Lạy Chúa, xin giúp con sám hối, xin biến đổi tâm hồn con, để mọi việc con làm, mọi điều con suy nghĩ đều dựa trên tình yêu. (Hosanna).

Lm. Trọng Hương (Việt Nam)
+++++++++++++++

                                               Ăn năn thống hối.

Đây là chủ đề chính của những bài giảng thuyết của Gioan Tẩy Giả, và cũng là một chủ đề quan trọng của nhiều bài giảng của Chúa Giêsu .

Với danh nghĩa là tiên tri, Chúa Giêsu tiếp tục sứ vụ truyền thống các tiên tri : rao giảng sự ăn năn thống hối.

Chiều nay một mình quì trong nhà nguyện, trước Mình Thánh Chúa , tôi đọc bài Tin Mừng nầy, rồi tôi hỏi Chúa: Lạy Chúa , Chúa nói phải thống hối, nhưng thống hối về chuyện gì ? về tội nào mới được ?

Và tôi nghe Chúa trả lời trong lòng tôi rằng: con không có tội gì ư ? không có nết xấu nào để thống hối hay sao ? Xã hội hôm nay không có tội nào để thống hối hay sao? Giáo Hội không có khuyết điểm nào để thống hối hay sao ? Câu trả lời của Chuá làm cho tôi suy nghĩ nhiều về chính mình, về xã hội và Giáo Hội hôm nay .

"Tôi đã mang tội khi mẹ mới hoài thai."

Phải, khi bình tâm suy nghĩ lại, con thấy thánh vịnh 50 đã nói lên thực trạng của con cũng như của mỗi người:

"Ngài thấy cho lúc chào đời,con đã vương lầm lỗi

Đã mang tội khi mẹ mới hoài thai".

Mỗi người chúng con được sinh ra khác nhau và cũng đã có những thứ tội khác nhau. Nếu thành thực với chính mình thì chúng con cũng phải nói như thánh Gioan: "Ai bảo mình không có tội là kẻ nói dối". Mỗi người đều biết mình có những thứ tội gì và những nết xấu nào .

Xã hội của con hôm nay cũng chẳng khá chi hơn xã hội người Do thái ngày xưa. Và con người càng tiến bộ thì tội lỗi lại càng tinh vi hơn. Nhưng xã hội của mỗi thời đại đều có một vài thứ tội đặc trưng. Nếu ngày xưa Chúa phải lớn tiếng tố cáo tội giả hình của Biệt phái và Kinh sư, thì ngày nay nếu Chúa đến, Chuá cũng phải lớn tiếng hơn nữa để lên án những tệ đoan xã hội, lên án bạo lực và chiến tranh và nhất là lên án tội dửng dưng bất cần, là tội đặc trưng của thời đại chúng con. Thật vậy, chúng con đang sống trong một thời đại mà đa số sống bất cần đến Chúa và bất cần đến nhau, ai chết mặc ai; người giàu cứ tìm cách làm giàu thêm, người đói cứ ngày càng đói hơn. Chúng con đang sống trong một xã hội đầy lừa đảo, giả dối với nhau. Chúng con đang sống trong một xã hội mà con người đang đua nhau tìm hưởng lạc. Những bài học của Chuá như hãy yêu thương, hãy chia sẻ, hãy chọn con đường hẹp, trở thành những lời nói lạc giọng đối với đa số con người hôm nay.

Giáo Hội hôm nay cũng không thiếu những lỗi lầm phải thống hối; chẳng thế mà Đức Giáo Hoàng đã phải lên tiếng công khai xin lỗi nhiều lần. Linh mục, tu sĩ, người kitô hữu chúng con hôm nay, mấy ai có thể tự cho mình là chứng nhân của Chúa cho anh em mình.

"Vâng, con biết tội mình đã phạm, lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm…"(Cv.50).

Xin để cho nó một năm nữa, may ra nó có trái.

Người ta thường nói rằng, trong tình yêu hôn nhân, thái độ bất cần là trái bom nổ chậm. Đa số con người ngày nay cũng đang có thái độ bất cần, dửng dưng đối với Chúa. Vì thế dụ ngôn cây vả không trái là một lời cảnh tỉnh lại đồng thời có tính cách cảnh cáo. Thiên Chúa tỏ ra kiên trì và khoan dãn là để chờ đợi con người ăn năn thống hối.

ùa chay là dịp để con người nhận ra tội lỗi của mình mà lo ăn năn hối cải. "Xin để thêm một năm nữa…may ra nó sẽ có trái". Để cho mùa chay có một ý nghĩa, chúng ta không nên bỏ qua lời cảnh cáo của Chuá hôm nay.

Dấu tình thương.

Một thanh niên, từ bé thường bị kẻ mạnh hơn mình hà hiếp, anh hận đời và học võ để trả thù đời. Sau nầy trong cuộc đời ngang dọc, anh đã lãnh nhiều vết thẹo trên trán và trên má. Nhưng nhờ một linh mục giúp đỡ, anh đã ăn năn trở lại. Một người bạn gặp anh ,hỏi:

-Tao nghe mầy đã thay đổi cuộc sống?… Thật tức cười quá!

-Sao lại tức cười? Điều đó là điều tốt mà !

-Nếu vậy, mầy có xóa được chân tướng du côn cao bồi của mầy được không ? Những vết thẹo trên mặt mầy sẽ tố cáo tung tích của mầy, làm sao mà dấu nổi ?!…

Tôi không ngại điều đó. Những vết thẹo kia , nay trở thành cửa sổ cho ơn Chuá chảy vào tâm hồn tôi. Nó còn là dấu chứng của sức mạnh của ơn Chúa đấy anh ạ!

Lm. Damien OFM

+++++++++++++++++++

                                            CƠ HỘI CUỐI CÙNG

Nếu hôm nay có người đến nói với bạn: "Anh chỉ còn đúng một năm nữa để sống thôi", thế bạn sẽ làm gì trong năm cuối cùng đó của cuộc đời. Bạn sẽ tự nhủ: "Ồ, ta cứ sống đi đã. Lúc nào chết tính sau", hay bạn sẽ tính toán: "Dẫu sao thì cũng còn 365 ngày nữa. Tới ngày thứ 300, ta bắt đầu chuẩn bị cũng còn kịp chán."

Nếu đó là thái độ sống của bạn thì e rằng bạn đang sa lưới của Satan rồi đó. Một tinh thần và thái độ trì hoãn sẽ mang lại biết bao tai hoạ. Để đến ngày mai những gì nên làm hôm nay là tự đánh mất tương lai của chính mình. Không có cám dỗ nào nguy hiểm cho bằng tư tưởng: "đời còn dài, ngày mai còn kịp".

Một ngụ ngôn kể lại việc ba quỷ con đến chào tướng quỷ là Satan trước khi lên trần gian tập sự. Chúng trình bày cho Satan những mưu đồ của mình trong việc phá huỷ hạnh phúc con người.

Quỷ con thứ nhất đến trình rằng: "Em sẽ bảo với người ta là không có Thiên Chúa đâu. Thế nên đừng lo phải đi nhà thờ nhà thánh gì cả." Satan trả lời: "Như thế thì chẳng lừa được mấy người đâu, vì họ dư biết là có một Thượng đế, Đấng Tối cao trên muôn loài muôn vật."

Quỷ con thứ hai vội tiến lên trình bày sách luợc của mình: "Em sẽ rỉ tai người ta là không có hoả ngục đâu. Thiên Chúa là Đấng yêu thương nên làm gì có chuyện Ngài dựng nên hoả ngục để hành hạ con người."Nghe thế Satan trầm tư một chút rồi nói: "Nhưng cách này cũng chỉ lừa được một ít người thôi, vì người ta cũng dư biết Thiên Chúa là Đấng Công minh. Ngài sẽ thưởng phạt theo công phúc của họ. Thế nên mấy ai lại không hiểu là phải có hoả ngục để làm nơi chứa tội."

Quỷ con thứ ba lại gần và tâu với thủ lãnh: "Em sẽ nói với loài người rằng không có gì phải vội vã cả, còn lâu Chúa mới trở lại." Satan suy nghĩ, đoạn gật gù và nói: "Hay lắm, bằng cách đó ngươi sẽ tiêu diệt được hàng vạn linh hồn."

Thế ra, không có sự lừa dối nào tai hại cho người ta bằng ý tưởng "thời gian còn nhiều", để rồi cứ mãi đắm chìm trong đam mê tội lỗi, rối vợ rối chồng, hững hờ niềm tin, tôn thờ vật chất, sa lầy hưởng thụ. Và cuối cùng, như cây vả không sinh trái, bị chặt xuống và quăng vào lửa đời đời.

Thánh Anphongsô từng viết: "Ai cũng biết rằng mình sẽ chết, nhưng khốn thay! Nhiều người nghĩ rằng sự chết còn rất xa. Họ cho rằng những người già cả, ốm yếu mà còn sống được ba bốn năm nữa, huống chi là mình. Nhưng con hãy biết, đã có biết bao nhiêu người chết một cách bất ưng, khi họ đang ngồi, đang đi, đang ngủ... Có ai trong họ nghĩ rằng mình sẽ chết"(tác phẩm Chân Lý Đời Đời).

Thánh Phaolô, vị tông đồ dân ngoại từng nhắc nhở các cộng đoàn tiên khởi: "Khi người ta nói: Bình an và chắc chắn! Thì bấy giờ là lúc tiêu diệt thình lình ập xuống trên họ" (1 Thes 5:3). Thế nên hãy biết tỉnh thức, sám hối, và canh tân. Chính Chúa Giêsu cũng đã phán: "Nếu các ngươi không ăn năn sám hối, thì tất cả các ngươi cũng sẽ bị huỷ diệt" (Lc 13:3).

Sám hối không chỉ là công việc dừng chân trên con đường tội lỗi, nhưng còn là một ý thức về thời điểm hồng ân: "Đây là lúc thuận tiện, đây là ngày cứu độ".Sám hối là nhận rõ thời điểm của yêu thương tràn đầy. Tình thương dạt dào tràn đến nỗi Thiên Chúa còn tạo thêm cơ hội và kiên nhẫn đợi chờ: "Xin để cho nó một năm nay nữa, tôi sẽ đào đất chung quanh và bón phân, may ra nó có quả chăng" (Lc 13:8-9a).

Có cam nhận được tình Chúa yêu thương và nỗi mong chờ tha thiết của Ngài, con người sẽ có một cuộc sám hối đích thực. Sám hối là trở về trong yêu thương của Thiên Chúa, một tình yêu tự hiến và vị tha. Cảm nhận được tình yêu như thế sẽ làm phát sinh hoa trái là bao việc lành phúc đức.

"Dụ Ngôn Cây Vả"không những lên án thứ cây "ăn hại và làm choán đất", nhưng còn nói rõ yếu tố kết thành bản án. Đó là thứ cây "không sinh trái". Thế nên sám hối không chỉ là việc thôi không phạm tội nữa, song còn là việc tô điểm tâm hồn bằng những hoa trái thiêng liêng. Thiên Chúa không đến để nhìn một cây vả trơn tru, không gai góc, nhưng Ngài đến là để tìm hoa quả nơi cành của nó.

"Xin để một năm nay nữa. Bằng không năm tới ông sẽ chặt nó đi". Thiên Chúa luôn cho tôi cơ hội làm lại cuộc đời. Ngài luôn mở lòng yêu thương mời gọi những ai sa ngã chỗi dậy. Thế nhưng cơ hội thì có hạn. Sẽ đến ngày chỉ còn một cơ hội cuối cùng. Nếu đời tôi còn một năm, hay một tháng, hoặc một ngày nữa thôi thì sao. Thật bất hạnh vô cùng khi tôi đánh mất cơ hội cuối cùng đó.

Vì không biết đâu là cơ hội cuối, nên tôi phải xem ngày hôm nay như là "lúc thuận tiện"để nhận ơn cứu độ đời mình. Nếu ngày mai Chúa còn cho sống, thì ngày mai vẫn là một cơ hội không nên đánh mất.

Thông thường, mỗi tối trước khi lên giường nghỉ đêm, sĩ tử Dòng Chúa Cứu Thế chúng tôi hay đọc Kinh "Cầu Ơn Chết Lành". Nay xin được ghi lại dưới đây như một chia sẻ chân thành:

"Lạy Chúa con, con biết thật con sẽ chết. Có khi con chỉ còn sống được ít phút nữa mà thôi. Có khi đêm nay con vào giường nghỉ mà sáng mai chẳng còn chỗi dậy nữa. Cho nên Chúa dặn bảo con: dọn mình vào giường ngủ như là vào mồ chết vậy.

Lạy Chúa con, con biết thật đến giờ lâm chung, con sẽ ước ao chớ gì khi sống, con chẳng có phạm tội, lại hết lòng kính mến Chúa luôn. Lại vì Chúa thì con thương yêu người ta như mình con vậy. Con ước ao sống và chết trong sự kính sợ Chúa.

Ôi Chúa con, con xin phó dâng linh hồn con cho Chúa, vì Chúa đã mua nó giá rất cao. Xin chớ để nó ra vô phước mà chẳng nhờ đặng Máu Thánh Chúa đã đổ ra mà cứu chuộc nó.

Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp. Lạy Thánh Thiên thần hộ thủ. Lạy Thánh Bổn mạng con. Lạy các Thánh Nam Nữ trên Nước Thiên đàng. Xin hãy chuyển cầu cho con được sống trong sự kính sợ Chúa, chết trong sự yêu mến Chúa, và làm tôi Chúa ở đời này, hầu ngày sau được hưởng cùng Chúa và Đức Mẹ trên Thiên đàng. Amen.

Giêsu, Maria, Giuse. Con xin dâng lòng con, trí khôn con, và sự sống con trong tay ba Đấng.

Giêsu, Maria, Giuse. Xin giúp con trong giờ hấp hối lâm chung.

Giêsu, Maria, Giuse. Xin cho con được chết bằng an trong tay ba Đấng."

Thiết tưởng, nếu mỗi tối, khi màn đêm buông xuống, trong không gian tĩnh mịch, với tâm tình cầu nguyện chân thành như trên, đời ta sẽ không thể không sinh hoa trái yêu thương. Và đương nhiên, hoa trái đó sẽ tồn tại cho đến muôn đời.

Lm. Bùi Quang Tuấn, CSsR

++++++++++++++++++

Hoán Cải Tâm Hồn

 Người ta kể lại rằng, vào các thế kỷ đầu của Kitô giáo, trong thành phố Alexandria bên Ai cập có một vị ẩn sĩ rất nổi danh tên là Onorio. Ông Onorio đã từ bỏ cuộc sống xa hoa của kinh thành tráng lệ để vào ẩn tu trong sa mạc. Các nhân đức thánh thiện của ông đều được dân chúng toàn nước Ai cập biết đến, cũng như người ta biết đến cuộc sống trác táng của cô công chúa nọ, trẻ đẹp, nổi tiếng của thành Alexandria. Tức giận vì thấy ai cũng nhắc đến Onorio, nàng công chúa nhất quyết tìm vị ẩn sĩ cho bằng được để cám dỗ ông phạm tội. Thế là nàng trang điểm và ăn mặc lộng lẫy rất là khiêu gợi, rồi đi tìm đến hang động, nơi Onorio ẩn tu.

Vừa mới thấy bóng nàng, vị ẩn sĩ Onorio đã lớn tiếng giảng: "Phải ăn năn hoán cải tâm hồn để khỏi chết đời đời. Phải cải thiện đời sống để được hạnh phúc đích thật. Các thú vui đời này như hoa kia sớm nở chiều tàn, phù du mau qua như giấc mộng. Hãy từ bỏ tội lỗi và tiến bước theo Chúa để được niềm vui vĩnh cửu". Trong lúc vị ẩn sĩ Onorio giảng dạy thì nàng công chúa vừa uốn éo thân mình kiều diễm, vừa nhìn sâu vào đôi mắt của vị ẩn sĩ như con rắn thôi miên con mồi.

Vị ẩn sĩ Onorio không ngừng giảng thuyết về cuộc đời hoán cải và cuộc thân tình với Thiên Chúa. Những lời ông nói như đâm thấu tâm hồn nàng, và sau cùng công chúa quyết tâm hoán cải. Nàng tự nhủ: "Ta phải bỏ kinh thành Alexandria tráng lệ, các tình nhân, tình yêu, cuộc đời trác táng vật dục và vào tu trong sa mạc để kiếm tìm Thiên Chúa là nguồn mạch hạnh phúc đích thật".

Trái lại, ẩn sĩ Onorio miệng tuy giảng giải, nhưng tâm hồn ông bị sắc đẹp kiều diễm khiêu gợi của công chúa cuốn hút. Ông tự nhủ trong lòng: "Ta sẽ từ bỏ hang động tăm tối lạnh lẽo buồn tẻ này để thử nếm hưởng các thú vui của trần gian". Thế là sau bao nhiêu năm tu luyện, ẩn sĩ Onorio trở lại kinh thành Alexandria tráng lệ để lao đầu vào cuộc sống ăn chơi hưởng thụ và đã chết trong cảnh thân tàn ma dại. Còn nàng công chúa sau bao năm tháng trác táng vật dục đã hoán cải tâm hồn tìm vào sa mạc sống đời chay tịnh, cầu nguyện và chết vì bao mồ hôi khổ hạnh bên Chúa Giêsu tình yêu và kho tàng duy nhất của nàng.

Anh chị em thân mến!

Hoán cải tâm hồn để gặp gỡ Thiên Chúa được hạnh phúc đích thực và được ơn cứu độ. Ðó cũng là lời Chúa Giêsu kêu mời chúng ta trong Chúa Nhật III của Mùa Chay thánh, là thời gian Mẹ Giáo Hội khuyến khích chúng ta tìm sống kinh nghiệm thân tình với Thiên Chúa. Trong bài Tin Mừng hôm nay, thánh sử Luca ghi lại một vài biến cố thời sự như: Chúa Giêsu dạy các đồ đệ và dân chúng biết được ý nghĩa các dấu chỉ và mọi biến cố trong đời. Các tai ương như vụ quan Philatô sát hại một số người Do thái và biến cố tháp Siloe đè bẹp chết nhiều người đều có các lý do nội tại và ngoại tại của chúng.

Có gì lạ khi tháp xây lâu ngày nứt nẻ đến lúc không còn đứng vững được nữa, sập đè chết người cũng như là khi một chính quyền đô hộ, khi một thể chế độc tài nghi ngờ mọi cuộc họp làm mưu toan chống đối phản loạn và ra lệnh giết mà không cần biết thật hư ra sao.

Tháp sập, theo luật vật lý, người hội họp bị sát hại vì đường lối chính trị của con người tàn ác. Các nạn nhân là những người chẳng may gặp phải hoàn cảnh đó, chứ không phải vì họ bị tháp sập đè chết hay bị sát hại, và có thể giải thích hay kết luận là họ tội lỗi hơn những người khác nên bị Chúa phạt. Hay nói cách khác, không phải là vì người gian ác tội lỗi gặp các tai ương mà có thể kết luận họ là những người thánh thiện.

Dĩ nhiên, có rất nhiều khốn khó tai ương xảy ra trong đời sống chúng ta là hậu quả của cuộc sống tội lỗi gian ác của con người, nhưng không phải vì thế mà giải thích hay kết luận các nạn nhân là kẻ có tội. Trái lại, các thủ phạm, các người đã gây ra cái chết của biết bao nhiêu người vô tội để sống sung sướng vinh thân trên mồ hôi nước mắt và xương máu của đồng loại. Ðó là trường hợp của các nhà tổ chức buôn bán khí giới, ma túy, mãi dâm, những người đã gây ra cảnh chết chóc, chiến tranh loạn lạc, đói khổ và khai thác bóc lột, bất công chồng chất trên thế giới này.

Tất cả các tai ương, các biến cố khổ đau, tội lỗi và bất công đó phải là các dấu chỉ, phải là tiếng thét báo động kêu mời mọi người hoán cải tâm hồn, thay đổi kiểu cách suy tư và hành động. Sống tốt lành thánh thiện hơn để đừng gây ra chết chóc và khổ đau cho người khác, để khỏi chết đời này và nhất là để khỏi phải chết đời sau. Nghĩa là thất bại hoàn toàn trong ơn gọi làm người là được sống với Chúa. Bởi vì "ác giả ác báo"; "gieo gió thì gặt bão". Mỗi người sẽ gặt những gì mình đã gieo vãi trong cuộc đời. Chính con người tự phạt mình qua cách sống tội lỗi, gian tham độc ác của mình, chứ Thiên Chúa không muốn phạt con người. Bởi vì Thiên Chúa yêu thương hết mọi người, những người gian ác và tàn tật trong tâm hồn, Thiên Chúa lại càng xót xa yêu thương. Vì nơi họ, hình ảnh của Ngài đã bị phai mờ và méo mó. Nhưng điều duy nhất là Thiên Chúa muốn họ hoán cải tâm hồn, để hình ảnh Ngài lại được trong sáng tinh tuyền nơi họ.

Ðó là cuộc giải phóng vĩ đại nhất mà Thiên Chúa không ngừng tiếp tục trong lịch sử loài người. Cuộc giải phóng con người khỏi kiếp sống nô lệ tội lỗi, sự dữ và cái chết. Cuộc giải phóng đó là một cuộc giải phóng cụ thể toàn diện, hệ đến mọi bình diện cuộc sống chính trị, kinh tế, xã hội và tôn giáo. Ðể hiện thực nó, Thiên Chúa luôn luôn đi bước trước và tỏ hiện cho con người như được kể trong sách Xuất Hành chương 3, trình thuật cuộc gặp gỡ giữa Thiên Chúa và Môisê trong sa mạc.

Ðối với các dân tộc Trung Ðông, tên gọi của một người diễn tả bản chất của người đó. Giavê, tên của Thiên Chúa phát xuất từ động từ "hayah" hay "hawah" trong tiếng Do thái. Trong thể thụ động nó diễn tả sự hiện hữu, nhưng trong nghĩa chủ động nó có nghĩa là "xảy ra"; hoạt động, dấn thân, "can thiệp vào" hay "sống với". Tên gọi mà Thiên Chúa mạc khải cho Môisê khi nói với ông: "Ta là Ðấng tự hữu", hay "Ta là Ðấng hoạt động"; "dấn thân can thiệp vào" hoặc "sống với".

Trong tiếng Do thái, động từ không có các thể chính xác, mà chỉ diễn tả một hoạt động đã hoàn tất hay chưa hoàn tất trong quá khứ, trong hiện tại cũng như trong tương lai. Do đó, tên gọi mà Thiên Chúa mạc khải cho Môisê: "Ta là Ðấng hiện hữu"; "Ta là Ðấng đang hiện hữu" hoặc "Ta là Ðấng sẽ hiện hữu". Trong nghĩa chủ động: "Ta là Ðấng đang hoạt động, đã can thiệp và đã sống với"; "Ta là Ðấng đang hoạt động, đang dấn thân, đang can thiệp vào, đang sống với".

Nói cách khác, tên gọi mà Thiên Chúa mạc khải cho Môisê chứa đựng một Tin Mừng vĩ đại: Thiên Chúa là Ðấng sống với con người, luôn luôn hiện hữu bên con người, luôn luôn dấn thân hoạt động và ra tay can thiệp giải thoát và cứu vớt con người. Thiên Chúa, Ðấng giải phóng dân tộc Israel, cũng là sự cứu độ thường hằng và luôn mãi của loài người. Ngài dùng mọi nhân tố của vũ trụ này để đối thoại với con người. Tất cả đều là dấu chỉ sự hiện diện cứu độ sinh động của Thiên Chúa.

Ðó cũng là ý nghĩa của bụi gai cháy trong sa mạc Mađian. Các nhân tố thiên nhiên như ánh sáng, lửa, khói, bão táp, động đất... là thứ ngôn ngữ tượng hình mà Kinh Thánh Cựu Ước dùng để tỏ lộ sự hiện diện siêu việt và quyền năng của Thiên Chúa. Cũng thế, bàn tay, cánh tay phải... diễn tả sự chở che bênh đỡ của Ngài đối với những người bé mọn, yếu đuối, nghèo hèn, không phương thế tự vệ.

Ðứng trước Giavê Thiên Chúa, Ðấng hằng giải phóng và cứu độ con người, thái độ đúng đắn duy nhất mà tín hữu phải có là thái độ tín thác trọn vẹn. Do đó, mọi nghi ngờ, mọi than trách lẩm bẩm, phản kháng và chống đối không chỉ diễn tả cái yếu kém của lòng tin, mà còn là xúc phạm nặng nề đối với tình yêu thương quan phòng của Thiên Chúa. Vì thường khi nó là thái độ của những người không có lòng tin. Trong ICor 10, thánh Phaolô nhắn nhủ mọi người đừng lập lại tội lỗi của cha ông họ ngày xưa đã từng lẩm bẩm than trách Thiên Chúa, vì không có khả năng nhận ra sự hiện diện dấu ẩn như sinh động, quyền năng và hữu hiệu của Ngài trong cuộc đời họ và trong lòng lịch sử thế giới.

+++++++++++

Anh chị em thân mến.

Có một lần đang đi trên một chiếc xe, bổng nhiên chiếc xe từ từ chậm lại rồi dừng hẵn. Mọi người đều ngạc nhiên, không hiểu chuyện gì xảy ra. Tài xế xuống xe, anh tìm chiếc bánh xe dự trù, nhưng anh đành thất vọng, vì nó không còn chút hơi nào trong đó. Anh đành xin lỗi mọi người và xin chờ đợi để anh tìm cách đem chiếc bánh xe đi vá lại, đem về ráp vào thì chiếc xe mới hoạt động tiếp tục được. Anh còn nói thêm: đã nhiều năm nay, chiếc xe nầy chạy rất tốt, không bao giờ bị như thế nầy. Tôi cũng xuống xe chờ đợi và nhìn thấy: những bánh xe, nó đã tới thời kỳ phải được xem lại, nếu không thì nó cũng sẽ lập lại tình trạng như thế nầy nữa.

Tôi chợt suy nghĩ: chiếc xe phải rơi vào tình trạng như thế nầy, vì nó luôn an tâm, tự hào và ngũ quên trong sự an toàn của nó. Chính vì nó tự mãn nên không bao giờ được kiểm tra tận tình, nên nó mới bị nằm giữa đường. Nếu nó còn tiếp tục tự hào nữa mà không lo sữa chữa thì nó cũng sẽ lại rơi vào tình trạng như thế nữa.

Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì các ngươi sẽ như thế.

Chúa Giêsu dùng một sự kiện thực tế để nhắc nhở cho mọi người. Ngài không kết án, nhưng kêu gọi mọi người nhìn sự kiện thực tế, để xem lại chính mình. Nhìn người để biết chuẩn bị mình cho chu đáo. Nhìn người để biết sữa đỗi con người của mình cho tốt đẹp. "Đã ba năm nay tôi đến tìm quả, nhưng không thấy, vậy anh cón để nó làm gì cho hại đất".

Thiên Chúa đã đến tìm quả nơi những cây Ngài đã trồng nơi mãnh đất trần gian. Ngài đã tìm được những quả tốt đẹp nơi vườn cây. Nhưng có những cây, Ngài đang chờ đợi với tất cả sự kiên nhẫn. Nếu nó cứ vô dụng mãi mà còn làm hại cho mãnh đất màu mở của Ngài, thì số phận nó đã được an bài.

Con người thời nay thường an tâm với vỏ bọc bên ngoài, tìm cách che đậy những lầm lỗi của mình bằng cách kết án người khác khi có thể. Chúng ta thường nghe những câu nói: đáng đời, Chúa phạt, Trời hại. . . chính bản thân chúng ta nhiều khi cũng thốt lên những câu như thế. Chúng ta vẫn an tâm với cách sống của mình. Dường như chưa bao giờ chúng ta dám đặt mình vào hoàn cảnh như thế để tìm một chút suy tư cho cuộc sống.

Hôm nay Chúa Giêsu cũng nói với từng người trong chúng ta: "Nếu các ngươi không ăn năn sám hối. . ."

Chúng ta cùng nhau để ra ít phút suy tư về cuộc sống của mình. Chúng ta không thấy mình có lỗi gì hết, không làm hại ai, không cướp của giết người, chúng ta vẫn thường đọc kinh, dự lễ, thỉnh thoảng cũng bố thí giúp người nghèo khó. Với những việc làm như thế, chúng ta an tâm về đời sống của chính mình, chúng ta tự cho mình là đạo đức thánh thiện, không cần phải thay đỗi cách sống, không cần phải nhìn lại hay sữa đỗi điều gì. Cũng chính vì sự tự mãn đó, mà chúng ta sẵn sàng kết án người khác, cho họ là không đạo đức, không thánh thiện, là người tội lỗi, kẻ xấu không đáng nói chuyện hay tiếp xúc với chúng ta. Khi bất chợt họ gặp rủi ro bất trắc trong cuộc sống, chúng ta vui mừng cho như thế là quả báo, vì chúng ta luôn muốn cho họ như thế. Nếu họ gặp những điều may mắn tốt lành, chắc chúng ta không được vui. Với đời sống như thế, chúng ta có giống như cây vả mà hôm nay Thiên Chúa đến tìm quả, Ngài vui mừng vì tìm được những quả ngon, hay Ngài phải tức giận mà nói với người làm vườn: "Đã ba năm nay tôi tìm quả nhưng không không thấy, vậy anh hãy chặt nó đi, còn để nó làm gì cho hại đất". Cây con người của chúng ta, không phải chỉ có cành lá sum suê là đủ, nhưng còn phải có kết quả, cây phải cho trái. Cho dù cây không làm hại ai, nhưng nó đã choáng cả một vùng đất rộng, vươn cành lá che mất đi ánh sáng của những cây khác, mà không có ích lợi, nó không thể tồn tại mãi như thế được.

Chúng ta cùng nhau cầu xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết trổ sinh những quả tốt đẹp trong đời sống, để dâng lên Chúa.

+++++++++++++++++

CHÚA ĐỢI TA

Cùng với Giáo hội ta đã đi gần nửa chặng đường của Mùa Chay năm nay. Xin được phép dừng lại đôi chút để mời gọi mỗi người chúng ta nhìn lại tâm tình của mình. Ta đã sống và nhất là đang có tâm tình nào trong Mùa Chay năm nay? Điểm trọng yếu của Mùa Chay là Giáo hội muốn mọi thành phần dân Chúa ý thức thân phận của mình. Ý thức về sự yếu đuối của mình để rồi ta biết phó thác vào tình yêu của Thiên Chúa là Cha chúng ta.

Thiên Chúa của ta là Thiên Chúa tình yêu. Thiên Chúa của ta là Thiên Chúa trung thành. Thiên Chúa của ta là Thiên Chúa kiên nhẫn. Và Thiên Chúa của ta là Thiên Chúa khoan dung. Chắc chắn là không ai trong chúng ta dám cho mình là kẻ vô tội hay là người công chính trước mặt Chúa. Không nhiều thì ít, không nặng thì nhẹ ai trong chúng ta đều là kẻ có tội trước mặt Chúa. Dù vậy, nhiều khi ta lại có thái độ “ Chuyện người thì sáng còn chuyện mình thì oán ” hay “ Chỉ thấy cái rác trong mắt anh em còn cái xà trong mắt mình thì lại không thấy ” (Mt 7, 3) như những người Do thái trong Tin mừng hôm nay.

Có lẽ, họ hãnh diện lắm khi kể lại cho Chúa Giêsu chuyện một số người bị tổng trấn Philatô giết. Họ nghĩ rằng vì mình công chính hơn nên đã không bị giết như những người kia. Thật là một sai lầm lớn. Mỗi người chúng ta được sinh ra làm người, được sống và được mọi ân huệ của Thiên Chúa không bao giờ là do công trạng của mình. Tất cả chỉ là hồng ân nhưng không mà Thiên Chúa ban cho.

Những gì Thiên Chúa ban cho, Người chỉ mong rằng ta biết dùng nó mà sinh ích lợi cho mình và cho mọi người. Thiên Chúa đang chờ đợi đời sống ta sinh hoa kết trái. Muốn được sinh hoa kết trái ta hãy để cho Người vun xới. Khi ta đến với Người qua việc lãnh nhận các Bí tích, khi ta đến với Người trong các giờ kinh nguyện…là ta đang để cho Người vun xới.

Đồng thời Người cũng kêu gọi ta cộng tác vun xới với Người. Ta cộng tác với Người bằng cách đem niềm vui và hạnh phúc đến cho những người anh chị em xung quanh. Ta cộng tác với Người bằng việc xây dựng tình đoàn kết và yêu thương nhau trong gia đình hay cộng đoàn ta đang sống .

Tóm lại, Thiên Chúa không nở “ chặt ” ta dù rằng có khi ta làm phiền lòng Người hay đời sống ta không sinh hoa kết quả. Thiên Chúa luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để ta sinh hoa kết trái đem lại lợi ích cho ta và cho mọi người. Hãy biết luôn tận dụng những cơ hội tốt đó.

++++++++++++++++++

Đâu là họa, đâu là tội ?

Chúa có cái nhìn của Chúa, con người có cái nhìn của con người. Vì thế, trước một sự cố đem lại tai họa và chết chóc cho con người, Chúa Giêsu không luận bàn hay bình luận theo góc độ, theo quan niệm của người Do Thái thời đó. Hai mẫu chuyện, hai mẩu thời sự nóng lúc đó là quan tổng trấn Philatô tàn sát mấy người Galilêa nổi loạn, ngay chính trong đền thờ và máu của họ hòa lẫn với vật tế sinh và việc tháp Siloê đổ xuống đè bẹp 18 nạn nhân. Người Do Thái kể lại cho Chúa Giêsu với dụng ý xin Chúa vạch rõ ai là người có tội. Chúa Giêsu không nghĩ ai là người có tội hay những người bị nạn là tội lỗi hơn những người đồng hương của người Do Thái. Người muốn nhấn mạnh rằng ai cũng là tội nhân, ai cũng có tội, ai cũng đáng chịu án phạt của Người, do đó, cần phải ăn năn sám hối, để tránh hình phạt của Thiên Chúa.

HỌA ĐÂU, TỘI ĐÓ :

Quan niệm xưa cũng như nay, vẫn cho rằng họa đâu thì tội đó. Và khi nói đến tội, người ta thường nghĩ tới tội của người khác hơn là tội của chính mình. Và khi không đổ tội cho kẻ khác được, họ lại đổ cho Thiên Chúa :” Tại sao Chúa lại để cho bị thế này, thế nọ ?“. Trong Tin Mừng Lc 13, 1-9, dân chúng qui lỗi cho những nạn nhân và những người có liên quan:” Tội của chúng nó hay của cha ông chúng nó”.Chúa Giêsu nhân cơ hội này nói với họ và qua họ, nói với tất cả nhân loại :” Nếu chúng ta không ăn năn sám hối thì chúng ta cũng sẽ chết tất cả”. Vâng, con người thường có quan niệm đổ lỗi cho người khác. Ai cũng tưởng mình là đạo đức, thánh thiện. Ai cũng tự kiêu cho mình là hơn người khác. Người ta làm lỗi chứ tôi không phạm tội. Thái độ này là thái độ tự mãn của” người Pharisiêu “ trong đền thờ cầu nguyện. Trong ta phải chăng cũng có con người tự mãn hay người Pharisiêu tự mãn ? Thái độ kiêu ngạo là thái độ bị Chúa khinh chê và lên án. Quan niệm của con người vẫn thường cho những người bị nạn, bị thử thách, bị đau ốm là những người có tội. Họ cho rằng hoạ đâu, tội đó.

CHÚA GIÊSU KÊU MỜI TẤT CẢ MỌI NGƯỜI ĐỀU PHẢI SÁM HỐI, ĂN NĂN, ĐỔI MỚI:

Thiên Chúa đã chọn lựa dân tộc Israen làm dân riêng và ban cho họ nhiều ân huệ đặc biệt. Chúng ta thấy rõ lập trường của Chúa trong dụ ngôn cây vả. Thiên Chúa là người trồng cây, Chúa Giêsu là người làm vườn, dân Israen là cây vả không sinh trái. Dân Israen luôn bất trung với Thiên Chúa, họ không sinh hoa kết trái, không trung thành với lề luật, không sống chính trực, và không thờ phượng một mình Thiên Chúa. Chúa đã cho họ một cơ hội mới để họ ăn năn sám hối, đổi mới cuộc đời với những lời giảng dậy của Chúa Giêsu và các phép lạ Người làm. Tuy nhiên, dân Do Thái vẫn ngoan cố, vẫn cố chấp. Chính vì thế, họ đã bị Thiên Chúa loại trừ bằng biến cố Giêrusalem bị tàn phá bình địa vào năm 70 sau Công Nguyên.

Do đó, sám hối là điều cấp bách mọi người phải làm. Đây là tất cả Tin Mừng Chúa Giêsu rao giảng :” Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng vì Nước Trời đã gần đến “.

Thiên Chúa cũng kêu mời chúng ta và tuyển lựa chúng ta làm con của Người qua Bí Tích Thanh Tẩy. Người yêu thương chúng ta, chăm sóc chúng ta qua bàn tay yêu thương của Người, và Người chờ mong chúng ta sinh hoa kết quả tươi tốt. Vì thế, nếu chúng ta chưa thực hiện được những ước mơ của Người, thì Người cũng cho chúng ta một cơ hội, một dịp thuận tiện để chúng ta cải hoá tự tân, đổi mới cuộc đời hầu chúng ta có thể sinh hoa kết trái tươi tốt. Thánh Phaolô hôm nay cũng nhắc nhở mọi người:”Ai tưởng mình đứng vững, hãy ý tứ kẻo ngã “.

Mùa chay là cơ hội tốt và vận may cho chúng ta trở về với Chúa, chúng ta hãy vận dụng tốt nhất cơ hội này để sinh nhiều hoa trái tốt đẹp.

Lạy Chúa, xin thương xót chúng con là kẻ tội lỗi. Amen.

Lm. Giuse Nguyễn Hưng Lợi, DCCT