Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mác-cô 6, 14-29.

Khi ấy, vua Hê-rô-đê nghe nói về Chúa Giê-su, vì danh tiếng Người đã lẫy lừng, kẻ thì nói: “Gio-an Tẩy giả đã từ cõi chết sống lại, nên ông đã làm những việc lạ lùng”; kẻ thì bảo: “Ðó là Ê-li-a”; kẻ khác lại rằng: “Ðó là một tiên tri như những tiên tri khác”. Nghe vậy, Hê-rô-đê nói: “Ðó chính là Gio-an trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”. Vì chính vua Hê-rô-đê đã sai bắt Gio-an và giam ông trong ngục, nguyên do tại Hê-rô-đi-a, vợ của Phi-líp-phê anh vua mà vua đã cưới lấy. Vì Gio-an đã bảo Hê-rô-đê: “Nhà vua không được phép chiếm lấy vợ anh mình”. Phần Hê-rô-đi-a, nàng toan mưu và muốn giết ông, nhưng không thể làm gì được, vì Hê-rô-đê kính nể Gio-an, biết ông là người chính trực và thánh thiện, và giữ ông lại. Nghe ông nói, vua rất phân vân, nhưng lại vui lòng nghe. Dịp thuận tiện xảy đến vào ngày sinh nhật Hê-rô-đê, khi vua thết tiệc các quan đại thần trong triều, các sĩ quan và những người vị vọng xứ Ga-li-lê-a. Khi con gái nàng Hê-rô-đi-a tiến vào nhảy múa, làm đẹp lòng Hê-rô-đê và các quan khách, thì vua liền nói với thiếu nữ ấy rằng: “Con muối gì, cứ xin, trẫm sẽ cho”, và vua thề rằng: “Con xin bất cứ điều gì, dù là nửa nước, trẫm cũng cho”. Cô ra hỏi mẹ: “Con nên xin gì?” Mẹ cô đáp: “Xin đầu Gio-an Tẩy Giả”. Cô liền vội vàng trở vào xin vua: “Con muốn đức vua ban ngay cho con cái đầu Gio-an Tẩy Giả đặt trên đĩa”. Vua buồn lắm, nhưng vì lời thề và vì có các quan khách, nên không muốn làm cho thiếu nữ đó buồn. Và lập tức, vua sai một thị vệ đi lấy đầu Gio-an và đặt trên đĩa. Viên thị vệ liền đi vào ngục chặt đầu Gio-an, và đặt trên đĩa trao cho thiếu nữ, và thiếu nữ đem cho mẹ. Nghe tin ấy, các môn đệ Gio-an đến lấy xác ông và mai táng trong mồ.

“Vua sai thị vệ đi và truyền mang đầu ông Gioan tới”.

“Một nhân đức đứng một mình sẽ sớm ngã!” – Henry Newman.

Kính thưa Anh Chị em,

Nhân đức không thể đứng một mình! Lời Chúa hôm nay cho thấy, bi kịch của Hêrôđê không khởi đi từ lưỡi gươm, nhưng từ một ‘nhân đức lẻ loi!’.

Hêrôđê không hoàn toàn mù loà. Ông kính nể Gioan, biết Gioan là người công chính, thánh thiện; ông còn “thích nghe” Gioan. Nghĩa là trong lòng ông vẫn còn một khoảng sáng. Nhưng khoảng sáng ấy bị cô lập. Kính nể mà không hoán cải; lắng nghe mà không quyết tâm; xúc động mà không đổi thay – đó là một ‘nhân đức lẻ loi’. Nó không đủ sức chống lại dục vọng, sĩ diện và nỗi sợ. “Một thói xấu luôn mở cửa cho nhiều thói xấu khác!” – Grêgôriô Cả.

Vậy mà các nhân đức luôn tăng trưởng như một cơ thể sống: đức tin mở đường cho đức cậy, đức cậy bền bỉ trong thử thách, đức ái hoàn thiện tất cả. Tách một nhân đức khỏi toàn bộ, chúng ta không còn đức hạnh, chỉ còn những mảnh vỡ đạo đức. Hêrôđê kính sợ Gioan nhưng không đủ tiết độ để chặn đứng đam mê; không có công chính để trả tự do cho người vô tội; không có can đảm để rút lại một lời thề ngông cuồng. Dục vọng sinh bất công; bất công sinh dối trá; dối trá sinh bạo lực. Và cuối chuỗi domino đó, một cái đầu nằm trên mâm – như một kết cục không thể tránh – là cái giá phải trả cho những thoả hiệp ban đầu. “Nhân đức là một bản hoà âm; chỉ cần một dây đứt, cả nhạc cụ sẽ lạc điệu!” – Tôma Aquinô.

Cơ chế ấy không xa lạ! Chúng ta thích nghe Lời Chúa, nhưng không muốn Lời chạm vào những vùng tối; kính trọng sự thật, nhưng không dám để sự thật làm bẽ mặt; giữ lại một vài nhân đức “đẹp”, trong khi âm thầm dung dưỡng một đam mê không được thanh luyện. Tội lỗi không bùng nổ trong một đêm; nó lớn lên từ những nhượng bộ nhỏ mà chúng ta tự trấn an. Và rồi, đến một lúc, chúng ta nhận ra đời mình bị chi phối không phải bởi ánh sáng, nhưng bởi bóng tối đã “được mời vào từ trước”. “Xiềng xích của thói quen thường quá nhẹ để cảm thấy, cho đến khi quá nặng để bẻ gãy!” – Samuel Johnson.

Anh Chị em,

Chiêm ngắm Chúa Kitô, chúng ta thấy điều ngược lại. “Các Mối Phúc là bức tự hoạ của Ngài!” – Von Balthasar. Nơi Ngài, không có mảnh vỡ nào trong đời sống nội tâm. Nghèo khó không tách khỏi vâng phục; hiền lành không rời công chính; xót thương không đối nghịch sự thật; trong sạch không đứng ngoài thập giá. Mỗi Mối Phúc là một nhịp đập của cùng một trái tim, và trái tim ấy hoàn toàn thuộc về Chúa Cha. Nơi Ngài, các nhân đức không đứng lẻ loi; chúng quy tụ trong đức ái và đạt tới sự toàn vẹn cứu độ. Cũng thế, đời sống thiêng liêng của chúng ta không thể dừng lại ở một vài nét đẹp rời rạc; đường nên thánh không phải là sưu tập đức tính, nhưng là bước vào sự hiệp nhất nội tâm của Chúa Con. “Nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô là nên giống toàn bộ đời sống của Ngài!” – Edith Stein.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con thích nghe mà không đổi thay, xin đánh thức con; con thích ánh sáng mà chuộng bóng tối, xin hoán cải con; con sợ mất mình nên đánh mất Chúa, xin quy tụ lòng con nên một!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế