GIÁO XỨ HƯƠNG GIANG
I. GIAI ĐOẠN 1975 – 1990
Hình thành cộng đoàn tín hữu ban đầu
Sau năm 1975, thực hiện chủ trương di dân kinh tế mới của chính quyền tỉnh Bình Trị Thiên, một số gia đình Công giáo từ thành phố Huế (thuộc các giáo xứ Phủ Cam, Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Tây Linh, Tây Lộc) và các giáo xứ thuộc các huyện Phú Vang, Phú Lộc đã được đưa lên khu vực Nam Đông để định cư, khai hoang và lập nghiệp.
Trong những năm đầu, đời sống của bà con gặp rất nhiều khó khăn: thiếu thốn về lương thực, quần áo, điều kiện học tập và sinh hoạt. Việc quản lý xã hội chặt chẽ khiến đời sống Đức tin của các tín hữu chỉ có thể được duy trì cách âm thầm và mang tính cá nhân. Mỗi gia đình gìn giữ đời sống đạo qua việc đọc sách đạo đức như Tôi Vui Sống, Nhựt Khóa và cầu nguyện chung trong gia đình.
II. GIAI ĐOẠN 1990 – 2000: Quy tụ các cộng đoàn và khơi dậy đời sống Đức tin
Sau khoảng 15 năm định cư, đời sống kinh tế của bà con Nam Đông dần ổn định. Đời sống Đức tin được khơi dậy và phát triển nhờ sự nhiệt tâm của một số giáo dân, tích cực liên lạc và quy tụ các tín hữu tại các khu vực khác nhau, hình thành các cộng đoàn sau:
– Cộng đoàn Hà An: ông Gioakim Bùi Khắc Vinh – Trưởng cụm
– Cộng đoàn Ka-tư: ông Antôn Trương Tự Nhiên – Trưởng cụm
– Cộng đoàn Hương Lộc: ông Giuse Trần Ban – Trưởng cụm
– Cộng đoàn Hương Giang: ông Simon Võ Mộc – Trưởng cụm
Trong giai đoạn này, các cộng đoàn quy tụ tại tư gia giáo dân để đọc kinh Chúa nhật và tổ chức việc học giáo lý cho thiếu nhi. Định kỳ ba tháng một lần, đại diện các cộng đoàn gặp gỡ để trao đổi và bàn thảo những thuận lợi, khó khăn trong sinh hoạt Đức tin.
Ông Gioakim Bùi Khắc Vinh đã liên hệ được với Đức Tổng Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng, khi đó là cha quản xứ giáo xứ Truồi. Ngài đã thực hiện chuyến thăm mục vụ đầu tiên tại Nam Đông, cùng với cha Gioan Baotixita Lê Văn Nghiêm. Mặc dù gặp những khó khăn khách quan, các ngài vẫn duy trì việc thăm viếng mục vụ, đặc biệt vào các dịp lễ lớn như Giáng Sinh, Phục Sinh và các trường hợp tang lễ.
Trong thời gian này, các tín hữu Nam Đông được về giáo xứ Truồi để lãnh nhận các bí tích khai tâm Kitô giáo, Bí tích Thêm Sức và hợp thức hóa hôn nhân.
Từ năm 1992, nhiều linh mục thuộc Tòa Giám mục Huế đã lên Nam Đông mục vụ, gồm: cha Antôn Nguyễn Ngọc Hà, cha Phaolô Phạm Tá, cha Phêrô Phạm Ngọc Hoa, cha Augustinô Nguyễn Văn Dụ.
Cùng thời gian đó, quý nữ tu Hội Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm đã hiện diện mục vụ tại Nam Đông, nổi bật có chị Luxia Bùi Thị Bông (Tổng Phụ trách), chị Maria Benedictio Nguyễn Thị Điền, chị Maria Mát-ta Võ Thị Hương, chị Têrêxa Nguyễn Thị Thanh Lan, chị Anna Nguyễn Thị Thơm. Quý chị tập trung vào công tác thăm viếng, củng cố đời sống Đức tin, dạy giáo lý, tập hát và đặc biệt hỗ trợ chương trình học bổng cho con em giáo dân trong hơn mười năm.
Năm 2000, Đức Tổng Stêphanô – Đấng Bản quyền Giáo phận – phân công các hội dòng nữ đi mục vụ tại các vùng kinh tế mới. Theo đó, Hội Dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng được cử đến Nam Đông. Cùng năm này, Đức Tổng Stêphanô đã hỗ trợ kinh phí để cộng đoàn Hương Giang xây dựng một nhà nguyện nhỏ, hiện nay được sử dụng làm nhà xứ.
III. GIAI ĐOẠN 2000 – 2002: Mục vụ của Dòng Chúa Cứu Thế
Sau khi các linh mục Tòa Giám mục được điều động nhận nhiệm sở mới, Đức Tổng Stêphanô đã mời quý cha Dòng Chúa Cứu Thế Huế lên hỗ trợ mục vụ tại Nam Đông. Đặc biệt, cha Giuse Lê Viết Phục, Bề trên Dòng Chúa Cứu Thế tại Huế, đã hỗ trợ kinh phí để cộng đoàn Hương Giang mua một khu đất rộng 1.500 m².
Các vị tham gia mục vụ trong giai đoạn này gồm: cha Phaolô Trần Hữu Dũng, cha Antôn Nguyễn Trần Tuấn, thầy Micae Nguyễn Văn Thiện, thầy Giuse Phạm Đình Toàn, cùng quý nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng.
IV. GIAI ĐOẠN 2002 – 2007: Ổn định cơ sở và phát triển cộng đoàn
Giữa năm 2002, cha Đôminicô Trương Văn Tập được Đức Tổng Stêphanô bổ nhiệm phụ trách mục vụ tại Nam Đông, cùng với quý nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng: chị Catarina Bùi Thị Ngợi, chị Têrêxa Nguyễn Thị Hồng, chị Maria Võ Thị Thu Hường, chị Cécilia Nguyễn Thị Ngọc Lan.
Trong hoàn cảnh nhiều khó khăn, cha Đôminicô đã hướng dẫn và giúp cộng đoàn Hương Giang xây dựng ngôi nhà nguyện hiện nay trên phần đất do gia đình bà Maria Phạm Thị Lọng hiến tặng. Trong giai đoạn này, ngài cũng thành lập giáo họ Hương Hòa.
Ngày 12/6/2007, cha Đôminicô Trương Văn Tập qua đời vì bạo bệnh, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho cộng đoàn tín hữu Nam Đông.
V. GIAI ĐOẠN 2007 – 2010: Hình thành Giáo xứ Hương Phú – Nam Đông
Sau khi cha Đôminicô qua đời, cha Phaolô Nguyễn Văn Hiệu được bổ nhiệm phụ trách vùng Nam Đông. Ngài tiến hành tổ chức lại các cộng đoàn, thiết lập các giáo họ và giáo khóm.
Ngày 07/05/2009, giáo xứ Hương Phú – Nam Đông được chính thức thành lập, và cha Phaolô Nguyễn Văn Hiệu trở thành quản xứ tiên khởi. Giáo họ Hương Giang trực thuộc giáo xứ Hương Phú – Nam Đông, nhận hai thánh Phêrô và Phaolô làm bổn mạng.
VI. GIAI ĐOẠN 2010 – 2026: Tiến trình thành lập giáo xứ Hương Giang
Từ tháng 8 năm 2010, giáo họ Hương Giang có cha phó biệt cư, lần lượt là:
Phaolô Nguyễn Ngọc Vịnh (08/2010), Giuse Phạm Xuân Cường (03/2013), Phêrô Nguyễn Bính (07/2015), Micae Nguyễn Văn Trường (11/2017), Giuse Nguyễn Thái Bình (08/2018), Gioan Baotixita Nguyễn Như Tuấn (10/2019), và Giuse Trần Đình Phước (từ 20/10/2023).
Ngày 29/9/2021, cha Micae Ngô Văn Thuận được bổ nhiệm làm quản xứ Hương Phú – Nam Đông và kiêm nhiệm giáo họ Hương Giang.
Trong các năm 2022, 2023 và 2025, cha quản xứ Micae Ngô Văn Thuận nhiều lần trình ước nguyện xin thành lập giáo xứ Hương Giang lên Đức Tổng Giuse Nguyễn Chí Linh và sau đó là Đức Tổng Giuse Đặng Đức Ngân.
Ngày 26/01/2026, Đức Tổng Giuse Đặng Đức Ngân đã ban hành quyết định chính thức thành lập giáo xứ Hương Giang, thuộc giáo hạt Hương Phú, Tổng Giáo phận Huế, và bổ nhiệm cha Giuse Trần Đình Phước làm quản xứ tiên khởi.
VII. HIỆN TRẠNG GIÁO XỨ
Giáo xứ Hương Giang gồm:
– Giáo họ Hương Giang (xã Nam Đông): 370 giáo dân
– Giáo họ Hương Hòa (xã Nam Đông): 50 giáo dân
– Giáo điểm Long Quảng (xã Long Quảng): 10 giáo dân
Giáo xứ có cộng đoàn nữ tu Dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng Huế hiện diện từ năm 2001 đến nay.
VIII. HOA TRÁI THIÊNG LIÊNG
1. Chị Maria Cao Thị Liểu (sinh năm 1963), Tu hội Đời Thánh Tâm, vĩnh khấn năm 2014.
2. Chị Anna Phạm Thị Thái Hiền (sinh năm 1990), Dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng Huế, vĩnh khấn năm 2022.