Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu 20, 1-16a.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông. Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.

Ðến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: “Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?” Họ thưa rằng: “Vì không có ai thuê chúng tôi”. Ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta”.

Ðến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: “Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết.” Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng.

Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn, nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Ðang khi lãnh liền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: “Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao”? Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: “Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao?” Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng? Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.

“Ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi!”.

“Chính sự so sánh làm bạn kiêu ngạo: thú được đứng trên mọi người!” – C. S. Lewis.

Kính thưa Anh Chị em,

Có khi điều khiến chúng ta buồn là người khác vui ngang mình. Trong Tin Mừng hôm nay, đồng bạc đã ngang, nhưng lòng người vẫn giữ bậc: ‘ngang mà không bằng’.

Niềm vui của nhóm thợ vườn nho vào muộn có lẽ lại là nỗi đau của các thợ làm từ sớm. Nếu được nhận công trước, có lẽ họ đã thoả mãn ra về; khổ nỗi, những người đến sau lại được nhận trước. Họ khó chịu nhìn cũng một đồng bạc được trao vào những bàn tay chưa chai như tay mình. Chủ không lấy gì khỏi họ; nhưng chính phần người khác nhận ngang mình khiến họ thấy phần mình vơi đi. “Phải có một tâm hồn rất đẹp mới vui được với thành công của bạn mình!” – Oscar Wilde.

Lời phản đối của họ rất lạ: không phải “Ông trả họ như chúng tôi”, nhưng “Ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi!”. Nỗi đau đã rời đồng bạc để chạm đến chỗ đứng! Hoá ra, điều họ muốn không chỉ là công bằng, nhưng một khoảng cách. Khi lòng tốt của Chủ xoá khoảng cách, họ gọi đó là bất công. ‘Ngang mà không bằng’ bắt đầu từ đó: cùng nhận từ một bàn tay, nhưng vẫn cần ai đó đứng sau để lòng mình vui.

Những người đến cuối không hẳn lười biếng; họ nói: “Vì không ai mướn chúng tôi”. Cả ngày đứng chờ cũng là một nỗi nhọc không ai tính công. Một đồng bạc đối với người đến sớm là tiền công; với người đến muộn, còn là điều cần để cả nhà sống. Chủ không phủ nhận công lao người trước; ông thấy nhu cầu người sau. Lêô XIV nhận xét: “Ông không chỉ nhìn vào công lao, mà còn nhìn vào nhu cầu”. Lòng thương xót bắt đầu khi chúng ta thôi hỏi người khác làm được bao nhiêu để nhận ra họ đang cần điều gì.

Đó là “đường lối cao hơn” của Thiên Chúa, mang một tên gọi: lòng thương xót vượt mọi cân đo. Kẻ xấu lòng trở về sẽ được Ngài rộng lòng thứ tha – bài đọc một. Thánh Vịnh không nói Chúa chỉ gần người đến trước, nhưng “gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người”. Với Thiên Chúa, nâng một người lên không hạ thấp người nào; mở cửa cho người đến muộn không làm phần người đến sớm nhỏ lại. Chỉ con mắt quen nhìn theo thứ bậc mới thấy lòng quảng đại của Ngài là một đe doạ.

Điều ấy xảy ra rất gần: một người được khen, được tin tưởng, được trao cơ hội, và niềm vui trong chúng ta bỗng nhỏ lại. Không ai lấy mất phần mình; chỉ người khác được thêm. Trưởng thành trong tình yêu là vui khi thấy điều tốt lành đến với người khác mà không cần cân lại phần mình.

Anh Chị em,

Đức Kitô là “đồng bạc” không thể chia nhỏ: Ngài trao trọn mình cho người đến sớm cũng như kẻ chỉ kịp quay về giờ cuối. Trên thập giá, người trộm lành chẳng còn thời gian lập công, chỉ còn đủ lòng để đón nhận; và thiên đàng mở ra. Ân sủng không chia phần lớn cho người đến trước, phần nhỏ cho kẻ đến sau; ai nhận Đức Kitô đều nhận trọn Ngài. Chỉ khi chưa đầy Ngài, chúng ta mới cân đo – ‘ngang mà không bằng’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con đỏ mặt khi người khác gặp may; dạy con biết ơn phần mình và vui với lòng tốt của Ngài nơi phần người khác!”, Amen.

Lm. Minh Anh TGP. Huế